• gb

    Οι αρχαίοι έτρωγαν… γκότζι μπέρι

    (Μαρμάρινο αναθηματικό ανάγλυφο: Υπό το βλέμμα της Υγείας, ο Ασκληπιός θεραπεύει ασθενή κατά τη διάρκεια της εγκοίμησης στο Ασκληπιείο. Το ανάγλυφο χρονολογείται περίπου στο 400 π.Χ. και δόθηκε στην έκθεση από το Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά).

    Χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι το γκότζι μπέρι για μακροζωία; Και βέβαια. Παρά το εξωτικό όνομά του, το γκότζι μπέρι, ελληνιστί λύκιον, φύτρωνε και στην Ελλάδα.

    Δεν ήταν το μοναδικό που περιελάμβαναν στη δίαιτά τους. Το ιπποφαές ήταν ένα ακόμη φυτό στο οποίο απέδιδαν θεραπευτικές ιδιότητες. Όπως και σε άλλα βότανα, αλλά και σε καρπούς δέντρων, σαν τη μαστίχα.

    Αναφορές μέσα από αρχαιολογικά ευρήματα για όλα αυτά μπορεί κανείς να θαυμάσει στην έκθεση «Ίασις. Υγεία νόσος θεραπεία, από τον Όμηρο στον Γαληνό» που εγκαινιάστηκε χθες στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Η ευφάνταστη έκθεση στήθηκε στην πτέρυγα «Ντόλυς Γουλανδρή» σε ένα περιβάλλον που θυμίζει σπα, ιατρείο ή νοσοκομείο, όπως είπαν η γενική γραμματέας Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και η πρόεδρος του Μουσείου Σάντρα Μαρινοπούλου. «Ο επισκέπτης συναντά μια ατμόσφαιρα υγιούς αισιοδοξίας, ευεξίας, χαλαρώνει σωματικά και έτσι μπορεί να απολαύσει τα δημιουργήματα από το 200 π.Χ. έως τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες», επεσήμανε η πρώτη.

    «Η έκθεση Ίασις παρουσιάζει την εξέλιξη των αρχαίων θεραπευτικών πρακτικών, εξετάζοντας τη μετάβαση από τη μαγικο-θρησκευτική θεραπεία στην ορθολογική, επιστημονική ιατρική», όπως είπε ο εμπνευστής της και διευθυντής του Μουσείου Κυκλ. Τέχνης, ο καθηγητής αρχαιολογίας Νικόλαος Σταμπολίδης. Περιλαμβάνει σχεδόν 300 αρχαία αντικείμενα από 41 μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού (Βρετανικό Μουσείο, Λούβρο, Μουσεία του Καπιτωλίου στη Ρώμη). Χωρίζεται σε τρεις ενότητες: Υγεία, Νόσος, Θεραπεία, και καλύπτει το χρονικό διάστημα περίπου από το 1200 π.Χ. έως τον 3ο αιώνα μ.Χ. Κόστισε σχεδόν μισό εκατ. ευρώ (αλλά υπήρξαν πολλοί χορηγοί) και αμέτρητες ανθρωποώρες για τον Νίκο Σταμπολίδη και τον συνεργάτη του Γιώργο Τασούλα.

    Τα πλέον εντυπωσιακά εκθέματα είναι δύο κεφάλια από ανάγλυφη σύνθεση στο Ασκληπιείο της Κω, δημιουργίες των γιων του Πραξιτέλη, Κηφισοδότου και Τιμάρχου. Δεν θα πρέπει να αγνοήσει κανείς τα δύο σπουδαία αγάλματα της Υγείας και του μαύρου Ασκπληπιού που ήρθαν από το εξωτερικό. Ούτε τα αγάλματα ή ανάγλυφα με τον Ασκληπιό, την Υγεία ή σκηνές από «θαύματα» του Ασκληπιού.

    Μαθήματα ανατομίας

    Αν αφήσουμε πίσω το θείο, στο οποίο εναπόθεταν συχνά τις ελπίδες τους οι πρόγονοί μας, και μείνουμε στο ανθρώπινο, θα δούμε πολλά και συχνά συγκινητικά ή ενδιαφέροντα εκθέματα. Από πήλινα τάματα, με αυτιά, μάτια, μαστούς, γεννητικά όργανα, μέχρι πήλινα ειδώλια που έχουν τα σπλάχνα έξω (για μαθήματα ανατομίας) ή πήλινα πόδια και χέρια με ασθένειες (εξανθήματα, διαβητικό πόδι κ.ά.), ώστε να εκπαιδεύονται οι νεότεροι γιατροί. Ο Νίκος Σταμπολίδης σημείωσε ότι κάπως έτσι θα πρέπει να ξεκίνησε η Ιστορία, όταν οι άνθρωποι κατέγραφαν τις θεραπευτικές μεθόδους που είχαν αποδώσει, για να μεταδώσουν τη γνώση στους επόμενους – συνήθως από την κλειστή οικογένεια.

    Αγαλμάτια πασχόντων από φυματίωση, γυναικών που γεννούν, πήλινα αγγεία που χρησιμοποιούνταν ως θερμοφόρες, είναι μερικά ακόμη από τα ενδιαφέροντα εκθέματα. Τα μικρά αγγεία όπου φυλασσόταν το όπιο, αναποδογυρισμένα είναι ίδια με την κάψα της παπαρούνας του οπίου. Το όπιο χρησιμοποιούνταν ως παυσίπονο. Αλλά υπάρχει και οστικό υλικό και συγκεκριμένα κρανία. Ένα από τη Χίο, το οποίο είχε υποβληθεί σε τρυπανισμό. Άλλο από την Αθήνα, με χρυσά συρματάκια, προφανώς για ορθοδοντικούς λόγους.

    Έπαιρναν οι αρχαίοι γιατροί φακελάκι; Καμιά φορά, ναι, λέει ο κ. Σταμπολίδης, υπενθυμίζοντας τον γιατρό που βοήθησε στην Αγριππίνα να φαρμακώσει τον αυτοκράτορα για τον οποίο δούλευε. Γιατί επέστρεψε στην πατρίδα του και ζούσε πολυτελή βίο. Αλλά συνήθως όχι, επειδή το «έχειν» του καθενός ήταν εμφανές. Πάντως, ίσως και να μην έλεγαν «όχι» σε έναν λαγό… Η έκθεση αποτελεί το 2ο μέρος της τριλογίας των μεγάλων αρχαιολογικών εκθέσεων που εστιάζουν σε θέματα που απασχολούν τον άνθρωπο από την αρχαιότητα.

     

     

    Πηγή: ethnos.gr

     

Author:


Leave a comment

If you want to share your opinion, leave a comment.

You may use these HTML tags and attributes:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>